( 3 ) . نسخهء الف : شونيثا ، نسخهء پ : سنونيثا ، قس . بر بهلول ، 8 1362 . ( 4 ) . نسخهء الف : من اول بطونه ، بايد خواند من اول فروخه زيرا ديوسكوريد ، II ، 54 : و كان اول فرخ ، ابن سينا ، 770 و ابن بيطار ، جامع ، II ، 64 : و كان اول ما افرخ . ( 5 ) . العوار ، قس . لسان العرب ، IV ، 618 . ( 6 ) . العوهق ، قس . لسان العرب ، X ، 278 . ( 7 ) . يا شقرّاق - داركوب سبز ، Lane ; Picus viridus ، 1581 . ( 8 ) . الاخيل ، قس . Lane ، 836 . ( 9 ) . ملاعب ظلّه . ( 10 ) . خاطف ظله . اين پرندگان به علت فرود آمدن سريعشان به زمين چنين ناميده شده‌اند ؛ Lane ، 766 . 378 . خطر 1 - وسمه و نيل اين وسمه 2 است . مىگويند كه خطّار 3 درختى است كه از آن روغن به دست مىآورند 4 . الرّاعى مىگويد : تو را داده‌اند خزامى گل‌دار ، حنوة ، * شراب و خطار مشكبوى « حنوة » سبزى خوشبويى به رنگ زرد است . ( 1 ) . وسمه - Isatis tinctoria L . يا نيل - Indigofera tinctoria L . ؛ سراپيون ، 117 و 157 ؛ ابو منصور ، 184 ؛ ابن سينا ، 206 ؛ ميمون ، 126 . ( 2 ) . الوسمة ، نك . شمارهء 1079 . ( 3 ) . الخطار - از همان ريشهء « خطر » است . ( 4 ) . برطبق فرهنگ‌ها ، خطّار روغنى است كه از روغن زيتون و مواد معطر تهيه مىشود ؛ لسان العرب ، IV ، 253 ؛ تاج العروس ، III ، 184 . 379 . خيار 1 به عربى قثد 2 ، به رومى تيطرانغورون 3 و كيطروفاكوس 4 به فارسى خيار بادرنگ 5 است ؛ زيرا بادرنگ به زبان فارسى درى همان اترج 6 است و قثد ، به‌ويژه [ خيار ] مجدر ، هنگامى كه زرد مىشود همان شكل را پيدا مىكند . [ خيار ] در حجاز قثد ، در عراق خيار و در خراسان در قياس با اترج ، خيار بادرنگ [ ناميده مىشود ] . ( 1 ) . Cucumis sativus L . ؛ عيسى ، 10 62 ؛ بدويان ، 1267 ؛ ميمون ، 388 .